Algemeen | 0 ... 9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z |
aandachtstreepjes
aanhalingstekens
aanhef
aanspreekvormen (VRT)
aanspreking / aanschrijving
aardrijkskundige namen
accenten
actief / passief
adressering
afkortingen - overzicht
afkortingen
afkortingen en letterwoorden
alfabetisch ordenen
Arabisch
bankrekeningen
beladen woorden
beletselteken
bezits-s
bijzinnen
botsende klinkers
breukgetallen
briefconventies
bronvermelding
Chinees
commentaar bij beeld
cyrillisch schrift
d / dt
datums
diakritische tekens
doorgaan
drie puntjes
dubbelepunt
Duitse leenwoorden
eigennaam
Engelse werkwoorden
Engelse woorden
euro
gebeuren
gebiedende wijs
gedachtestreepje
gekloofde zin
genitief-s
gereduceerde vormen
getallen
hoofdletters
initiaalwoorden
klinkerbotsing
komma
kommapunt
koppelteken
letterwoorden
liggend streepje
lintwormstijl
maateenheden
meervouds-s
naamwoordstijl / werkwoordstijl
nadrukteken
namen
nationaliteit en ras
nauwkeurigheid
omhaal
ontkenningen
opbouw van een intro
opbouw van een nieuwsbericht
passieve zinnen
publieksgerichtheid
puntkomma
rangtelwoorden
Russisch
samenstellingen
scheidbare samengestelde werkwoorden
slotformule
spaties bij leestekens
spreektaal
spreken / schrijven
staccatostijl
stijltips
synoniemen
tangconstructies
tantebetjeconstructie
telefoonnummers
telwoorden
tijdstippen
titels
titulatuur
't kofschip
transcriptie
tussenklank -e(n)-
tussenklank -s-
tweetalige plaatsnamen
vaktermen
verkleinwoorden
verkortingen
voornaamwoordelijke bijwoorden
vreemde woorden
wiggen
windrichtingen
zinslengte
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

stijltip - spreektaal

Vertel eerst voor jezelf wat je wilt zeggen, dan krijg je als vanzelf een aantrekkelijke spreektaal. Onze teksten mogen niet klinken als stadhuisteksten die bol staan van de clichés en de ouderwetse wendingen. Wij kiezen voor frisse, natuurlijke, aantrekkelijke en spontane spraak.


Dat lijkt makkelijker dan het is. Zodra ze naar de pen grijpen of achter de computer gaan zitten, komen veel mensen automatisch in het schrijftaalregister terecht. Niemand zégt ooit slechts en echter, maar die twee woorden staan binnen de kortste keren op het blad of het scherm.


Zeg daarom je teksten voor je uit. Let erop hoe je dat doet: welke woorden gebruik je, welke zinnen gebruik je, hoe leg je accenten in je spontane verhaal? Door dezelfde "trucs" toe te passen in teksten, krijg je een natuurlijke vertelstijl.


Neem je teksten desnoods op voor je ze opschrijft. En schrik dan niet. Want opgeschreven gesproken taal ziet er niet 'mooi' uit. Dat hoeft ook niet. Als het maar goed klinkt.


Spreektaal krijg je als je neutrale woorden en zinsconstructies gebruikt en hun formele varianten weert. Links staat het schrijftalige woord, rechts het equivalent in de spreektaal.

aanvankelijk

eerst

achten

vinden

aldus

zegt

als gevolg van

door

althans

tenminste

beiden

allebei

bijgevolg

dus

destijds

toen

doch

maar

door middel van

met

echter

maar

echtgenoot

man

eertijds

vroeger

elkeen

iedereen

enkel

alleen

gans

heel

geenszins

in geen geval

gelaat

gezicht

heden

nu

huwen

trouwen

indien

als

ingevolge

door

nadien

daarna

nochtans

toch

ofschoon

hoewel

onzerzijds

van onze kant

reeds

al

rijwiel

fiets

slechts

maar

ten behoeve van

voor

ten gevolge van

door

ter gelegenheid van

bij

thans

nu

trachten

proberen

vooraleer

voor, voordat

wanneer

als

zenden

sturen

zijde

kant


Beperk ook het aantal lege uitdrukkingen als: in feite, in principe, eigenlijk, op dit ogenblik, in het kader van, uit het oogpunt van, omwille van het feit dat, ondanks het feit dat. Er is altijd een eenvoudige spreektaalvariant beschikbaar. Die structuurwoorden maken ruim de helft uit van de tekst. Het maakt dan ook een groot verschil uit of je voor de logge versie of voor de lichte versie kiest.


Spreektaal is niet hetzelfde als informele woorden en uitdrukkingen: naar beneden donderen, in de fik staan, tegen een boom knallen. In een journalistieke tekst moeten de feiten zo strak mogelijk beschreven worden.


Ook in de zinsbouw zijn er subtiele verschillen tussen schrijftaal en spreektaal.

  • schrijftaal: Ter afronding nog even de hoofdpunten.
  • spreektaal: Om af te ronden nog even de hoofdpunten.

  • schrijftaal: Omdat het regende, zijn we gisteren niet gaan wandelen.
  • spreektaal: We zijn gisteren niet gaan wandelen want het regende.
  • spreektaal: Het regende gisteren en daarom zijn we niet gaan wandelen.

  • schrijftaal: Bedoeling is dat over drie weken alle soldaten zich teruggetrokken hebben.
  • spreektaal: Het is de bedoeling dat ...
  • spreektaal: Over drie weken moeten alle soldaten zich teruggetrokken hebben.

Ook in de tekststructuur zijn er verschillen tussen schrijftaal en spreektaal.

  • schrijftaal: George Bush is in ons land. De Amerikaanse president brengt een bezoek aan de NAVO.
  • spreektaal: George Bush, de Amerikaanse president, is in ons land. Hij brengt een bezoek aan de NAVO.